İhtiyati Tedbir

Genel

17 Eylül 2019

Bilindiği gibi bir dava uzun sürebilir. Dava sırasında davalının dava konusunu başkasına devretmesi mümkün olduğundan, davacının davayı kazanması durumunda dava konusunu elde etmesi tehlikeye girebilir. Bu sebeple davacının davayı kazanması halinde dava konusuna kavuşmasını daha dava sırasında güvence altına alması için kullanılan bir geçici hukuki korumadır ihtiyati tedbir.

Bazı durumlarda dava sonucunun beklenmesi halinde davanın sonunda verilecek olan hükmün yerine getirilememesi tehlikesi veya önemli bir zarar ortaya çıkarabilir. İhtiyati tedbir, dava açılmasından önce veya sonra istenebilir. Bunun için tedbir isteyen taraf mahkemeye başvurur, talep mahkeme tarafından haklı görülürse ihtiyati tedbir kararı verilir.

İhtiyati tedbir kararı verilmesi için bazı şartların varlığı aranır. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin zorlaşacağından, imkansız hale geleceğinden, bir zarar doğacından endişe duyuluyorsa ihtiyati tedbir kararı haklı bulunur. (HMK Md.389/1) Çekişmesiz yargı işlerinde de ihtiyati tedbire başvurulabilir. İhtiyati tedbir için ortada bir hakkın olması ve HMK Md.389’da sayılan şartlardan birinin varlığı aranır.

İhtiyati tedbir ancak ve ancak mahkemeden istenebilir. Dava açılmadan önce istenilecek bir ihtiyati tedbir esas bakımdan davaya bakmaya yetkili mahkemeden istenir. Mahkemenin buradaki yetkisi kesin yetkidir. Dikkat edilmesi gereken nokta ihtiyati tedbir kararı verildiği takdirde 1 hafta içinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması istenmelidir. Aksi halde ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalkar.

İhtiyati tedbir kararı ancak ve ancak görevli mahkemeden dilekçe ile istenebilir. Dilekçe içerisinde ihtiyati tedbir talebinin hangi hakka dayanarak ve hangi uyuşmazlık için istendiği bu talebi haklı kılan sebepler ve istenen ihtiyati tedbir türü yazılır. Mahkeme kural olarak iki tarafı da dinledikten sonra konu hakkında karar verir. Ancak derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı tarafı dinlemeden de karar verebilir. İspat yükü tedbir talep eden tarafta olmak üzere yaklaşık ispat tedbir kararı vermek için yeterlidir. Mahkeme tarafından tedbir kararı isteyen taraftan teminat talep edilir. Hükmün kesinleşmesinden veya tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir. İhtiyati tedbir talebinin reddi halinde istinaf kanun yoluna başvurulabilir. Bu karara karşı temyiz yolu kapalıdır.